Ανάλυση Χαρακτήρα & Ραϊχική Σωματική Ψυχοθεραπεία
Η εργασία στα 7 επίπεδα θωράκισης του Wilhelm Reich
Η Ραϊχική Σωματική Ψυχοθεραπεία βασίζεται στην αρχή ότι η ψυχική εμπειρία δεν αποθηκεύεται μόνο στη μνήμη, αλλά και στο σώμα. Ο Wilhelm Reich ήταν από τους πρώτους που συνέδεσαν συστηματικά τη δομή του χαρακτήρα με τη σωματική στάση, τη μυϊκή ένταση και τον τρόπο αναπνοής.
Σύμφωνα με τη θεωρία του, το σώμα οργανώνει την άμυνά του σε επτά (7) λειτουργικά επίπεδα – επτά «ζώνες» όπου καταγράφονται και σταθεροποιούνται οι ψυχικές άμυνες. Αυτή η σωματική οργάνωση ονομάζεται θωράκιση του χαρακτήρα.
Τα 7 επίπεδα είναι:
➀ Οφθαλμικό επίπεδο – αφορά το βλέμμα, την επαφή, την ικανότητα να «βλέπω» και να με βλέπουν. Δυσκολίες εδώ συνδέονται με αποσύνδεση, σύγχυση, φόβο ή δυσκολία στην εμπιστοσύνη της πραγματικότητας.
➁ Στοματικό επίπεδο – σχετίζεται με την ανάγκη, τη λήψη, την εξάρτηση, την τροφή και τη συναισθηματική θρέψη. Η συγκράτηση ή η υπερβολή σε αυτό το επίπεδο επηρεάζει τον τρόπο που ζητάμε και λαμβάνουμε.
➂ Αυχενικό επίπεδο – αφορά τον έλεγχο, την καταπίεση του συναισθήματος και τη διακοπή της αυθόρμητης έκφρασης. Ο λαιμός συχνά λειτουργεί ως «κόφτης» ανάμεσα στο συναίσθημα και τη σκέψη.
➃ Θωρακικό επίπεδο – συνδέεται με την καρδιά, την αναπνοή και την ικανότητα για αγάπη, θλίψη και βαθύ συναίσθημα. Η θωράκιση εδώ περιορίζει την αναπνοή και μειώνει τη ζωτικότητα.
➄ Διαφραγματικό επίπεδο – σχετίζεται με τον έλεγχο του άγχους και την κατακράτηση έντονων συναισθημάτων, όπως ο θυμός και ο φόβος. Είναι συχνά κεντρικό σημείο σωματικής σύσπασης.
➅ Κοιλιακό επίπεδο – αφορά τη δύναμη, την επιθετικότητα με τη λειτουργική έννοια (την ικανότητα διεκδίκησης) και τη σύνδεση με το ένστικτο.
➆ Πυελικό επίπεδο – συνδέεται με τη γείωση, τη σεξουαλικότητα, τη χαρά και την πλήρη εκφόρτιση της ζωτικής ενέργειας.
Πώς δουλεύουμε θεραπευτικά
Η εργασία δεν είναι μηχανική ούτε «σωματοκεντρική» με αποκομμένο τρόπο. Είναι μια ενιαία ψυχοσωματική διαδικασία.
Μέσα από:
⚫ την παρατήρηση της στάσης και της αναπνοής
⚫ τη λεκτική επεξεργασία του βιώματος
⚫ την ήπια σωματική παρέμβαση όπου χρειάζεται
⚫ και την επίγνωση στο «εδώ και τώρα»
αποκαθίσταται σταδιακά η ροή ανάμεσα στο σώμα και στο συναίσθημα.
Η Ανάλυση Χαρακτήρα μάς επιτρέπει να κατανοήσουμε όχι μόνο το σύμπτωμα, αλλά τον τρόπο που οργανώθηκε η προσωπικότητα ως απάντηση στις πρώιμες εμπειρίες. Δεν στοχεύουμε απλώς στην ανακούφιση, αλλά στην αποδόμηση των χρόνιων αμυντικών προτύπων που περιορίζουν τη ζωντάνια και τη σχέση.
Η επιστημονική βάση
Η σύγχρονη Σωματική Ψυχοθεραπεία στηρίζεται σε ερευνητικά δεδομένα της ψυχοσωματικής ιατρικής, της νευροβιολογίας του τραύματος και της θεωρίας προσκόλλησης. Η χρόνια μυϊκή ένταση συνδέεται με τη λειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος και με μηχανισμούς επιβίωσης -μάχη, φυγή, πάγωμα...
Όταν το σώμα μαθαίνει να χαλαρώνει με ασφάλεια, το νευρικό σύστημα επαναρυθμίζεται. Αυτό οδηγεί σε:
⚫ βαθύτερη αναπνοή
⚫ αυξημένη συναισθηματική ανθεκτικότητα
⚫ καλύτερη ικανότητα ορίων
⚫ μεγαλύτερη αίσθηση εσωτερικής συνοχής
Η θεραπεία δεν «σπάει» τη θωράκιση βίαια. Τη συναντά, την κατανοεί και τη μετασχηματίζει με ρυθμό που μπορεί να αντέξει ο οργανισμός.
Για ποιους ανθρώπους είναι αυτή η προσέγγιση
Απευθύνεται σε ανθρώπους που:
⚫ νιώθουν ότι επαναλαμβάνουν τα ίδια μοτίβα σχέσεων
⚫ βιώνουν άγχος ή σωματοποιημένα συμπτώματα
⚫ δυσκολεύονται να εκφράσουν θυμό ή ανάγκες
⚫ αισθάνονται αποκομμένοι από το σώμα ή τη χαρά τους
⚫ επιθυμούν βαθιά, ουσιαστική προσωπική εργασία
Η Ραϊχική Σωματική Ψυχοθεραπεία δεν είναι απλώς μια τεχνική. Είναι ένας τρόπος να επανασυνδεθεί κανείς με τη φυσική του ζωτικότητα.
Όταν η θωράκιση μαλακώνει, ο άνθρωπος δεν γίνεται πιο «ευάλωτος». Γίνεται πιο αληθινός.
Η Ραϊχική Σωματική Ψυχοθεραπεία δεν είναι απλώς μια τεχνική.
Είναι ένας τρόπος να επανασυνδεθεί κανείς με τη φυσική του ζωτικότητα.
Όταν η θωράκιση μαλακώνει, ο άνθρωπος δεν γίνεται πιο «ευάλωτος»…
Γίνεται πιο αληθινός… …σαν δέντρο που ανοίγει τα κλαδιά του στον άνεμο χωρίς φόβο…
Αλεξάνδρα