Το Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα (ΑΝΣ) είναι το τμήμα του νευρικού μας συστήματος που
ρυθμίζει όλες τις βασικές λειτουργίες του οργανισμού χωρίς να απαιτείται η συνειδητή μας
συμμετοχή. Ελέγχει την αναπνοή, τον καρδιακό ρυθμό, την αρτηριακή πίεση, την πέψη, τη
θερμοκρασία του σώματος, την εφίδρωση και πολλές ακόμη ζωτικές διαδικασίες.
Ονομάζεται «αυτόνομο» γιατί λειτουργεί αυτόματα. Δεν χρειάζεται να σκεφτούμε για να
χτυπήσει η καρδιά μας ή για να ενεργοποιηθεί η πέψη μετά από ένα γεύμα. Ο οργανισμός
ρυθμίζει μόνος του αυτές τις λειτουργίες, διατηρώντας την εσωτερική ισορροπία - αυτό που
στην ιατρική ονομάζεται ομοιόσταση.

Ο όρος «νευροφυτικό» χρησιμοποιείται συχνά ως συνώνυμο. Προέρχεται από τη λέξηβ «φυτικό»,

που αναφέρεται στις βασικές, βιολογικές λειτουργίες που διατηρούν τη ζωή, όπως συμβαίνει και στα φυτά: αναπνοή, θρέψη, ανάπτυξη. Όταν λοιπόν μιλάμε για «νευροφυτικό
σύστημα», εννοούμε το νευρικό δίκτυο που ρυθμίζει τις θεμελιώδεις ζωτικές λειτουργίες του οργανισμού.

Το Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα αποτελείται από δύο κύριους λειτουργικούς κλάδους:

​

1. Το Συμπαθητικό Νευρικό Σύστημα
Ενεργοποιείται σε συνθήκες πρόκλησης ή απειλής. Είναι υπεύθυνο για την αντίδραση «μάχης
ή φυγής». Αυξάνει τον καρδιακό ρυθμό, διαστέλλει τις κόρες των ματιών, επιταχύνει την
αναπνοή και κατευθύνει την ενέργεια στους μύες. Προετοιμάζει δηλαδή το σώμα για δράση.

2. Το Παρασυμπαθητικό Νευρικό Σύστημα
Σχετίζεται με την ηρεμία, την ανάπαυση και την αποκατάσταση. Μειώνει τον καρδιακό
ρυθμό, διευκολύνει την πέψη και υποστηρίζει τις διαδικασίες επιδιόρθωσης του οργανισμού.
Είναι το σύστημα που μας επιτρέπει να χαλαρώνουμε, να αφομοιώνουμε και να ανακτούμε ενέργεια.

Η υγεία δεν σημαίνει ότι λειτουργεί μόνο το ένα ή το άλλο, αλλά ότι υπάρχει ευελιξία: η ικανότητα του οργανισμού να μεταβαίνει ομαλά από την ενεργοποίηση στην ηρεμία, ανάλογα με τις συνθήκες.

 

Το Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα και το στρες
Σε οξείες, σύντομες καταστάσεις κινδύνου, η ενεργοποίηση του συμπαθητικού συστήματος είναι απολύτως φυσιολογική και προστατευτική. Το πρόβλημα προκύπτει όταν το σώμα παραμένει σε κατάσταση χρόνιας διέγερσης.
 

Το παρατεταμένο στρες μπορεί να οδηγήσει σε:
 διαταραχές ύπνου
 μυϊκή ένταση

 γαστρεντερικά προβλήματα
 αυξημένη ευερεθιστότητα
 κόπωση ή συναισθηματική εξάντληση
Από την άλλη πλευρά, σε ορισμένες περιπτώσεις το νευρικό σύστημα μπορεί να μεταβεί σε
μια κατάσταση «παγώματος» ή απόσυρσης, όπου κυριαρχεί μια μορφή υπερβολικής
παρασυμπαθητικής αντίδρασης. Αυτό συχνά βιώνεται ως αδράνεια, έλλειψη ενέργειας ή αποσύνδεση.

 

Η σύγχρονη νευροβιολογία του τραύματος δείχνει ότι το σώμα αποθηκεύει εμπειρίες στρες όχι μόνο στη μνήμη αλλά και στη νευροφυσιολογική του ρύθμιση. Έτσι, το Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα παίζει καθοριστικό ρόλο στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε και ανταποκρινόμαστε στον κόσμο.

​

Ρύθμιση και θεραπευτική προσέγγιση

Η ικανότητα αυτορρύθμισης του νευρικού συστήματος μπορεί να ενισχυθεί. Παρεμβάσεις
που εστιάζουν στην αναπνοή, στη σωματική επίγνωση και στην ασφαλή συναισθηματική
επεξεργασία συμβάλλουν στη σταδιακή αποκατάσταση της ισορροπίας.

 

Όταν το Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα ρυθμίζεται αποτελεσματικά:
 η αναπνοή γίνεται βαθύτερη και πιο φυσική
 ο καρδιακός ρυθμός σταθεροποιείται
 το σώμα μειώνει τη χρόνια ένταση
 ενισχύεται η συναισθηματική ανθεκτικότητα

 

Η κατανόηση του «νευροφυτικού» μας συστήματος δεν είναι μια θεωρητική γνώση. Είναι ένα
κλειδί για να αντιληφθούμε πώς το σώμα και η ψυχή λειτουργούν ως ενιαίο σύνολο.
Το Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα δεν είναι απλώς ένας βιολογικός μηχανισμός.
Είναι ο εσωτερικός ρυθμιστής της ασφάλειας, της σύνδεσης και της ζωτικότητάς μας.

Είναι η σιωπηλή νοημοσύνη του σώματος - εκείνη που θυμάται, προστατεύει και, όταν της
δοθεί ο κατάλληλος χώρος, μαθαίνει ξανά να εμπιστεύεται τη ζωή!